-Καλησπέρα και καλώς ήρθατε στην τέταρτη συνεδρία με τίτλο: Πέρα από τη Ζυγαριά: Χτίζοντας μια Διατροφή που Αγαπάς. Σε αυτή την συνεδρία θα μιλήσουμε για τα κίνητρα που μπορεί να κρύβονται πίσω από την αλλαγή των διατροφικών μας συνηθειών και πως μπορούμε να θέσουμε κίνητρα που μας κινητοποιούν ουσιαστικά. Επίσης, θα μιλήσουμε για το ζήτημα της απώλειας βάρους και ποια είναι η κατάλληλη προσέγγιση της. Τέλος, θα ορίσουμε τα κεντρικά βήματα για να χτίσουμε μια διατροφή που εξυπηρετεί όλους τους στόχους μας.

-Οπότε, η συγκεκριμένη συνεδρία ξεκινάει από το ερώτημα: Πως να ισορροπήσουμε διατροφικά και να πετύχουμε τους στόχους μας? Αρχικά, διαχωρίζοντας τους κεντρικούς στόχους θα λέγαμε ότι έχουμε να ισορροπήσουμε μεταξύ της σχέσης μας με το φαγητό,

-της σχέσης με το σώμα μας,

-Του στόχου βάρους μας και

-Την βελτίωση της υγείας και της ευεξίας μας.

Αλλά πολλές φορές αυτοί οι στόχοι μοιάζουν αντιθετικοί μεταξύ τους, σαν να πηγαίνει ο ένας κόντρα στον άλλο και έτσι η προσπάθεια εξισορρόπησης φαίνεται όλο και πιο δύσκολη. Έτσι, τείνουμε να επικεντρωνόμαστε μόνο σε έναν από αυτούς τους στόχους, αγνοώντας τους υπόλοιπους. Και αυτή η προσέγγιση, ενώ πολλές φορές είναι βοηθητική, μπορεί να κρύβει ένα μεγάλο κόστος, σε βάθος χρόνου.

-Ας Πιάσουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή. Ο στόχος αυτού του κύκλου συνεδριών είναι ο εξής: Να φτιάξουμε μια υγιή σχέση με το φαγητό. Εδώ προκύπτει ένα βασικό ερώτημα: Για ποιο λόγο η σχέση με το φαγητό χάλασε? Ποιος είναι ο κύριος παράγοντας που έπαιξε ρόλο?

-Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων ο κύριος λόγος είναι η προσήλωση ή πιο σωστά η υπερβολική προσήλωση στην απώλεια βάρους ή αντίστοιχα η δυσαρέσκεια για το σώμα μας ή το βάρος μας. Το παράδοξο είναι ότι αυτή η υπερπροσήλωση και έφτιαξε μια πολύ χειρότερη σχέση με το φαγητό και, μάλλον, μας απομάκρυνε και από τον στόχο βάρους που είχαμε θέσει. Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε αυτό το φαινόμενο, όχι για να αυτομαστιγωθούμε, αλλά για να ξέρουμε σε ποια κατάσταση βρισκόμαστε και τι έχει παράγει αυτή η κατάσταση.

-Όταν μπαίνουμε σε μια φάση απώλειας βάρους, το σύνηθες είναι να μπούμε σε μια δίαιτα. Αν αυτή η διαδικασία επαναληφθεί πολλές φορές, με τις αντίστοιχες διακυμάνσεις στο βάρος, τότε όλα αρχίζουν να περνούν μέσα από το τοξικό φίλτρο της ζυγαριάς.

-Η άσκηση γίνεται δυσάρεστη, η κατανάλωση φρούτων γίνεται καταναγκαστική και η διάθεση μας χειροτερεύει. Έτσι, κάτι σημαντικό που παράγεται είναι η απόλυτη συσχέτιση της απώλειας βάρους με την υγιεινή διατροφή και την άσκηση. Αυτό μας βάζει σε μια ψυχολογική παγίδα, όπου όταν πάμε να κάνουμε μια θετική αλλαγή, όπως να βελτιώσουμε την διατροφή μας ή να ξεκινήσουμε μια μορφή άσκησης, να το προσομοιάζουμε συνειδητά ή υποσυνείδητα με μια δυσάρεστη φάση της ζωής μας. Πως μπορούμε, όμως, να ξεφύγουμε από την παγίδα της ζυγαριάς; Πως μπορούμε να απεμπλέξουμε την υγιεινή διατροφή και την άσκηση από την απώλεια βάρους, για να μπορούμε να τις εντάξουμε με ένα φρέσκο τρόπο στην καθημερινότητα μας;

-Ένα πολύ ενδιαφέρον επιστημονικό πείραμα που έγινε σε παιδιά μπορεί να μας δώσει κάποιες από τις απαντήσεις που ψάχνουμε. Οι ερευνητές χώρισαν τα παιδιά μιας τάξης σε δύο ομάδες, με βάση ένα κριτήριο: το σε ποια παιδιά τους αρέσει η ζωγραφική. Αυτά τα παιδιά πέρναγαν τον ελεύθερο τους χρόνο ζωγραφίζοντας, χωρίς να τους λέει η δασκάλα ή οι γονείς τους να κάνουν αυτή την δραστηριότητα. Το άλλο group παιδιών δεν έβρισκε κανένα ενδιαφέρον στη ζωγραφική.

-Οι ερευνητές, λοιπόν, μάζεψαν όλα τα παιδιά και τους είπαν: “Όσες περισσότερες ζωγραφιές κάνετε, τόσα περισσότερα αυτοκόλλητα θα κερδίζετε. Αυτό είναι ένα έπαθλο που, όντως, μπορεί να παρακινήσει παιδιά αυτή της ηλικίας.

-Η ομάδα των φιλότεχνων παιδιών, δηλαδή τα παιδιά που ζωγράφιζαν έτσι και αλλιώς, συνέχισαν να ζωγραφίζουν αλλά πλέον ζωγράφιζαν περισσότερες ζωγραφιές για να κερδίσουν πολλά αυτοκόλλητα.

-Το ίδιο έκανε και η ομάδα των παιδιών που δεν τους άρεσε η ζωγραφική. Πλέον, βρήκαν ένα έπαθλο και ένα κίνητρο για να ζωγραφίζουν.

-Άρα, και τα δύο group παιδιών άρχισαν να ζωγραφίζουν ανεξαρτήτως αρέσκειας, αλλά για να κερδίσουν όσα περισσότερα αυτοκόλλητα γίνεται.

-Όμως, μία εβδομάδα μετά οι ερευνητές αφαίρεσαν το έπαθλο, δηλαδή σταμάτησαν να δίνουν στα παιδιά αυτοκολλητάκια, και επιστρέψαμε στην κανονικότητα. Το τι παρατήρησαν οι ερευνητές είχε τεράστιο ενδιαφέρον και ήταν πραγματικά παράξενο.

-Αρχικά, στο group παιδιών που δεν τους άρεσε γενικά η ζωγραφική, όταν αφαιρέθηκε το έπαθλο, σταμάτησαν και να ζωγραφίζουν, κάτι που φαίνεται και απόλυτα λογικό.

-Αλλά, στην ομάδα των φιλότεχνων παιδιών, που τους άρεσε γενικά η ζωγραφική, όταν σταμάτησαν οι ερευνητές να δίνουν αυτοκόλλητα, και αυτά τα παιδιά σταμάτησαν να ζωγραφίζουν. Φάνηκε σαν να χάνουν το ενδιαφέρον τους για τη ζωγραφική συνολικά. Που μπορεί να οφείλεται αυτό το φαινόμενο; Γιατί τα παιδιά έχασαν το κίνητρο τους να ζωγραφίζουν; Και πως μπορούμε να το μεταφράσουμε αυτό στην δική μας περίπτωση;

-Αρχικά, μπορούμε να πούμε ότι η πνευματική ενέργεια που καταναλώνουμε πέφτοντας στην παγίδα της ζυγαριάς, μπορεί να μας στερήσει την δύναμη για να θέσουμε μακροπρόθεσμες και ευχάριστες συνήθειες. Αλλά, το πρόβλημα είναι βαθύτερο: Όταν σταματάμε να παίρνουμε το “έπαθλο” της απώλειας βάρους, επειδή η ζυγαριά δεν έδειξε αυτό που περιμέναμε, είναι πολύ πιο πιθανό να σταματήσουμε και την προσπάθεια ή να εγκαταλείψουμε μια δίαιτα. Παράλληλα, αυτό σημαίνει ότι σταματάμε και να τρεφόμαστε υγιεινά, αφού δεν μας δίνεται πλέον το έπαθλο, ακόμα και αν η υγιεινή διατροφή μπορεί έτσι και αλλιώς να μας αρέσει.

-Οπότε, ένα πολύ σημαντικό βήμα είναι να προσπαθούμε να συσχετίζουμε όλο και λιγότερο την υγιεινή διατροφή με την απώλεια βάρους στο μυαλό μας. Για παράδειγμα, τρώω καθημερινά φρούτα, επειδή μου αρέσουν και όχι επειδή τα συσχετίζω με την απώλεια βάρους. Έτσι, μπορούμε να έχουμε πολύ πιο εύκολα καλύτερη ποιότητα και ισορροπία στη διατροφή μας, χωρίς να μπαίνουμε στη νοοτροπία: “όλα ή τίποτα”.

-Όμως, αυτό δεν θα λύσει το πρόβλημα στη ρίζα του. Για να ξεφύγουμε εντελώς από την παγίδα της ζυγαριάς και την γενικότερη ανησυχία για το σώμα ή το βάρος μας πρέπει να μπούμε σε μια ουσιώδη διαδικασία. Το πείραμα με τα παιδιά μας βάζει να σκεφτούμε προσεκτικά. Γιατί κάνουμε τα όσα κάνουμε? Γιατί ζωγραφίζουμε? Γιατί πηγαίνουμε στη δουλειά? Γιατί τρώμε? Αυτά τα ερωτήματα μας ωθούν να μελετήσουμε την επιστήμη των κινήτρων και της ανθρώπινης συμπεριφοράς.

-Αρχικά, υπάρχουν δύο είδη κινήτρων. Τα εξωτερικά κίνητρα και τα εσωτερικά κίνητρα. Τα εξωτερικά κίνητρα καθοδηγούνται από εξωτερικές ανταμοιβές όπως χρήματα, φήμη, βαθμούς και επαίνους. Τα εξωτερικά κίνητρα μας ωθούν να κάνουμε κάτι επειδή θέλουμε να κερδίσουμε ένα έπαθλο, αλλά πολλές φορές ενεργοποιούνται και όταν θέλουμε να αποφύγουμε την τιμωρία. Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να εργαστεί σκληρά σε ένα project για να πάρει το bonus ή ένας φοιτητής μπορεί να μελετήσει σκληρά για να μην κοπεί σε ένα μάθημα.

-Από την άλλη πλευρά, τα εσωτερικά κίνητρα πηγάζουν από μέσα μας και καθοδηγούνται από εσωτερικές ανταμοιβές, όπως ανάγκη ηρεμίας, ανάγκη να φροντίσουμε τον εαυτό μας, ικανοποίηση περιέργειας και αίσθηση αυτονομίας. Με άλλα λόγια, όταν έχουμε ένα εσωτερικό κίνητρο κάνουμε κάτι επειδή μας αρέσει η διαδικασία του, επειδή μας ανταμείβει προσωπικά. Για παράδειγμα, κάποιος χορεύει επειδή του αρέσει ο χορός και εκφράζεται μέσα από αυτόν, και όχι επειδή πρέπει να κάνει άσκηση.

-Πως, λοιπόν, τα κίνητρα επηρεάζουν την αλλαγή των διατροφικών μας συνηθειών? Το είδος των κινήτρων, συχνά, ορίζεται με βάση τους στόχους που θέτουμε στο μυαλό μας. Όλοι έχουμε κάποια εσωτερικά και εξωτερικά κίνητρα που μας κινούν αλλά τις περισσότερες φορές ο στόχος θα καθορίσει το από ποια κίνητρα θα πάρουμε δύναμη. Για παράδειγμα, στην μία περίπτωση το κίνητρο που έχω για να αλλάξω τις διατροφικές μου συνήθειες είναι καθαρά εξωτερικό, είναι ότι θέλω να φτάσω ένα συγκεκριμένο νούμερο στη ζυγαριά.

-Στην άλλη περίπτωση, τα κίνητρα μου είναι πιο ισορροπημένα, έχω ένα γενικότερο στόχο που αφορά το ότι θέλω να μάθω πως να φτιάξω μια διατροφή που με εξυπηρετεί σε όλα τα επίπεδα.

-Το κεντρικό πρόβλημα στην πρώτη περίπτωση είναι ότι ο στόχος ενός συγκεκριμένου νούμερου στη ζυγαριά έχει αρχή, μέση και τέλος. Εάν καταφέρουμε να πιάσουμε το στόχο βάρος που έχουμε θέσει, τότε δεν υπάρχει άλλο κίνητρο για να συνεχίσουμε να συντηρούμε τις καινούργιες διατροφικές συνήθειες. Αυτός είναι και ένας βασικός λόγος που η απώλεια βάρους δεν διατηρείται και ακολουθείται, συνήθως, από την επαναπρόσληψη βάρους. Αντίστοιχα, αν βλέπουμε ότι δυσκολευόμαστε να πιάσουμε το στόχο ή η ζυγαριά κολλάει, οι πιθανότητες παραίτησης αυξάνονται γιατί δεν λαμβάνουμε το έπαθλο που έχουμε στο μυαλό μας και έτσι η δύναμη να συνεχίσουμε εξαντλείται. Έτσι μεταφράζεται η παγίδα της ζυγαριάς με βάση τα κίνητρα που έχουμε.

-Στην άλλη περίπτωση, ακόμα και να βρούμε αναποδιές στο δρόμο, ο στόχος μας έχει διάρκεια και δεν είναι απόλυτα συγκεκριμένος, οπότε και τα κίνητρα μας είναι πιο ισορροπημένα. Το ζύγισμα μπορεί να είναι μια ακόμα πληροφορία σε ένα σύνολο πραγμάτων που κοιτάζουμε διατροφικά και η απώλεια βάρους δεν είναι η προτεραιότητα που καθορίζει την επιτυχία της προσπάθειας μας. Αντίθετα, η επιτυχής διαχείριση του συναισθηματικού φαγητού ή η εισαγωγή καινούργιων καλών συνηθειών αποτελεί το καθημερινό μας καύσιμο.

-Άρα, το σημαντικό είναι να βρούμε τα σωστά κίνητρα για εμάς. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να απορρίπτουμε την αξία των εξωτερικών κινήτρων, όπως η βελτιωμένη φυσική εμφάνιση ή η απώλεια βάρους ή να μας κάνουν τα επιθυμητά μεγέθη ρούχων. Είναι σημαντικό να υπάρχουν εξωτερικά κίνητρα τα οποία μας δίνουν μια καλή κατεύθυνση και είναι ρεαλιστικά.

-Το πρόβλημα, όμως, συνήθως βρίσκεται στην έλλειψη εσωτερικών κινήτρων. Αυτό δημιουργεί μια ανισορροπία και μια έλλειψη κινητοποίησης στο εδώ και τώρα. Τα εσωτερικά κίνητρα, όπως η αίσθηση επιτυχίας από την προσκόλληση σε πιο υγιεινές συνήθειες ή η αυξημένη αυτοεκτίμηση από την φροντίδα της υγείας και της διατροφής ή η καλύτερη διαχείριση του συναισθηματικού φαγητού μέσω της Ενσυνείδητης Διατροφής, τροφοδοτούν την προσπάθεια μας και μας προσφέρουν καθημερινή ευχαρίστηση. Έτσι, ορίζοντας τα εσωτερικά και τα εξωτερικά μας κίνητρα, αυτό είναι το πρώτο εργαλείο που θα παρουσιάσουμε στη συνέχεια, μπορούμε να ξεφύγουμε από την παγίδα της ζυγαριάς. Και τώρα είναι ένα καλό σημείο για να εξετάσουμε πιο προσεκτικά το ζήτημα της απώλειας βάρους και πως μπορεί να μην είναι αντιθετικό με το να φτιάξουμε μια καλή σχέση με το φαγητό.

-Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά της απώλειας βάρους και τις δύο θεμελιώδεις αρχές της. Η πρώτη είναι η μαθηματική αρχή της ενέργειας. Με άλλα λόγια, το ισοζύγιο ενέργειας καθορίζει το βάρος μας. Το ισοζύγιο ενέργειας αποτελείται από δύο στοιχεία: το πρώτο αφορά τις θερμίδες που καταναλώνει το σώμα μας ή την ενεργειακή δαπάνη, όπως λέγεται. Αυτή διαμορφώνεται από τρία στοιχεία: πρώτον, τον βασικό μεταβολικό ρυθμό που είναι η ποσότητα ενέργειας που χρειάζεται το σώμα για να επιτελέσει βασικές λειτουργίες σε φάση ηρεμίας, όπως η αναπνοή, η κυκλοφορία του αίματος, η ρύθμιση της θερμοκρασίας και λοιπά. Δεύτερον, την τροφογενή θερμογένεση που είναι η ενέργεια που χρειάζεται το σώμα για να χωνέψει, να απορροφήσει και να επεξεργαστεί τα θρεπτικά συστατικά των τροφίμων που τρώμε και τρίτον το επίπεδο φυσικής δραστηριότητας που περιλαμβάνει την ενεργειακή δαπάνη για κάθε φυσική δραστηριότητα, από το να στεκόμαστε όρθιοι μέχρι να τρέχουμε.

-Στην άλλη πλευρά του ισοζυγίου, υπάρχει η ενεργειακή πρόσληψη. Με απλά λόγια, αυτό σχετίζεται, όχι απαραίτητα με το πόσο τρώω, αλλά με τις θερμίδες τις οποίες τρώω. Κάθε τρόφιμο έχει διαφορετικές θερμίδες ανά γραμμάριο βάρους. Για παράδειγμα, 100 γραμμάρια μήλου έχουν περίπου 50 θερμίδες, ενώ 100 γραμμάρια σοκολάτας έχουν περίπου 500 θερμίδες.

-Αν το σώμα μου καίει, για παράδειγμα, δύο χιλιάδες θερμίδες ανά ημέρα και εγώ τρώω δύο χιλιάδες θερμίδες, τότε το βάρος μου μένει σταθερό. Στο ίδιο παράδειγμα, αν τρώω 1.500 θερμίδες την ημέρα δημιουργώ ένα θερμιδικό έλλειμμα πεντακοσίων θερμίδων ανά ημέρα. Αυτό οδηγεί σε μισό κιλό απώλειας βάρους ανά εβδομάδα. Άρα, η απώλεια βάρους, μαθηματικά, λειτουργεί μέσα από αυτό τον μηχανισμό. Και όλες οι δίαιτες δουλεύουν μέσω αυτού του μηχανισμού.

-Αλλά, ο άνθρωπος δεν είναι απλά μια μαθηματική μηχανική. Εδώ εισάγεται η δεύτερη θεμελιώδης αρχή που αναγνωρίζει το γεγονός ότι είμαστε μια βιολογική μηχανή. Τα σώματα μας είναι πολύ πιο περίπλοκα από μια απλή εξίσωση θερμίδες που καίμε-παύλα-θερμίδες που τρώμε. Για παράδειγμα, όσο και αν προσπαθούμε να τηρήσουμε μια συγκεκριμένη δίαιτα ή να φτάσουμε συγκεκριμένες θερμίδες ανά ημέρα, αν υπάρχουν συγκεκριμένοι παράγοντες που επηρεάζουν έντονα την όρεξη μας, όπως η έλλειψη ύπνου ή κάποιο συγκεκριμένο συναίσθημα, τότε η τήρηση γίνεται υπερβολικά δύσκολη.

-Επίσης, υπάρχουν και συγκεκριμένοι ορμονικοί- παύλα- μεταβολικοί παράγοντες που μπορεί να μας επηρεάζουν. Μια κλασική περίπτωση είναι η αντίσταση στην ινσουλίνη. Σε μια τέτοια συνθήκη που συνήθως εκφράζεται στον προδιαβήτη ή στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου δύο, η ινσουλίνη υπερεκκρίνεται στο αίμα γιατί δεν λειτουργεί αποτελεσματικά. Όμως, το μεταβολικό σήμα που παίρνει ο οργανισμός, λόγω της αυξημένης συγκέντρωσης ινσουλίνης είναι ότι δεν χρειάζεται να κινητοποιήσει το λίπος του σώματος. Έτσι, αν δεν ρυθμιστεί το υψηλό σάκχαρο η απώλεια βάρους δυσκολεύει σημαντικά.

-Μια άλλη πολύ σημαντική βιολογική αρχή του ανθρώπινου σώματος είναι η ομοιόσταση. Η ομοιόσταση αφορά την τήρηση μιας δυναμικής ισορροπίας για διάφορους σημαντικούς δείκτες του ανθρώπινου σώματος. Για παράδειγμα, κρατάμε την θερμοκρασία μας σχετικά σταθερή, εκτός αν πρέπει να πολεμήσουμε κάποια ίωση. Το βάρος ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Γιατί γύρω από το βάρος μας εξαρτώνται πολλές σημαντικές λειτουργίες. Με απλά λόγια, ο οργανισμός μας δεν θέλει να του αλλάζουμε το βάρος του, ειδικά όταν αυτό αφορά απότομες και πολύ έντονες αλλαγές. Θα αντιδράσει, εκδηλώνοντας πιο έντονη πείνα ή εκφράζοντας μια αυξημένη κόπωση που μειώνει την κίνηση μας, για να φέρει τα πράγματα σε ισορροπία.

-Τέλος, η ποιότητα της διατροφής μας παίζει πολύ σημαντικό ρόλο και στο πως αντιλαμβανόμαστε τον κορεσμό μας αλλά και στο τι γαστρεντερικό σύστημα διαμορφώνεται. Για παράδειγμα, φαίνεται ότι τα τρόφιμα που έχουν υψηλή επεξεργασία, παρότι είναι θερμιδικά πυκνά, έχουν μειωμένη επίδραση στον κορεσμό που αντιλαμβανόμαστε και έτσι τρώμε περισσότερο. Επίσης, όταν η διατροφή μας δεν είναι τόσο ποιοτική για μεγάλα χρονικά διαστήματα, και δεν λαμβάνουμε την κατάλληλη ποσότητα φυτικών ινών, τότε διαμορφώνεται και ένας συγκεκριμένος εντερικός μικροβιόκοσμος. Ο εντερικός μικροβιόκοσμος αποτελεί όλους τους μικροοργανισμούς που υπάρχουν στο γαστρεντερικό μας σύστημα. Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι το με τι ταΐζουμε αυτούς τους μικροοργανισμούς, καθορίζει και ποιες αποικίες αυτών μεγαλώνουν. Ο ρόλος του εντερικού μικροβιόκοσμου στην ρύθμιση του βάρους αλλά και στην υγεία μας, είναι ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον θέμα, που αξίζει ξεχωριστό σεμινάριο. Η κατανόηση των δύο βασικών αρχών της απώλειας βάρους, της μαθηματικής και της βιολογικής, μας δημιουργεί έναν προβληματισμό.

-Τελικά ποια είναι η κατάλληλη προσέγγιση στην απώλεια βάρους, όταν υπάρχουν τόσοι διαφορετικοί παράγοντες που παίζουν ρόλο; Η πιο δημοφιλής προσέγγιση αφορά την εύρεση της σωστής φόρμουλας. Δηλαδή, ένα σύνολο πολύ συγκεκριμένων κανόνων που πρέπει να ακολουθηθούν κατά γράμμα για να επιτευχθεί ο στόχος της απώλειας βάρους. Μια συγκεκριμένη δίαιτα δεν είναι κάτι παραπάνω από μια συγκεκριμένη φόρμουλα και για αυτό δεν υπάρχει εξατομίκευση. Επίσης, η δυσκολία τήρησης της συγκεκριμένης φόρμουλας μακροπρόθεσμα μπορεί να είναι αυξημένη. Ένα παραπροϊόν αυτής της προσέγγισης είναι ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να δημιουργηθεί μια κακή σχέση με το φαγητό. Και αυτό συμβαίνει γιατί η φόρμουλα δεν λαμβάνει υπόψη της καμία άλλη παράμετρο της διατροφής μας, όπως το κοινωνικό φαγητό ή τη σημασία της ευχαρίστησης που παίρνουμε από το φαγητό μας.

-Η άλλη προσέγγιση, που είναι λιγότερο δημοφιλής, αφορά την εφαρμογή συγκεκριμένων αρχών που σχετίζονται με την διατροφή μας και τον τρόπο ζωής μας. Αυτή η προσέγγιση κρύβει μια ευελιξία και σέβεται την ατομικότητα του καθενός, αφού δεν υπάρχουν κανόνες, οι οποίοι είναι σκληροί και άκαμπτοι. Έτσι, υπάρχει μια καλύτερη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και δεν υπάρχει η αποκλειστική προσήλωση στην απώλεια βάρους. Μέσω της προσέγγισης των αρχών, μαθαίνει κανείς πως η διατροφή του εντάσσεται στο συνολικότερο πλαίσιο της ζωής του και διακρίνει πιο καθαρά από ποιους παράγοντες επηρεάζεται. Έτσι, καταφέρνει να ζει κανονικά ενώ παράλληλα επιδιώκει και τους διατροφικούς του στόχους.

-Σίγουρα, υπάρχουν και θετικά και αρνητικά σε σχέση με τις δύο προσεγγίσεις. Παράλληλα, δεν σημαίνει πάντα ότι η μία προσέγγιση αποκλείει την άλλη. Για παράδειγμα, ένα διατροφικό πλάνο μπορεί να είναι ένα υποστηρικτικό εργαλείο σε μια προσπάθεια. Μπορεί να δώσει μια πιο συγκεκριμένη κατεύθυνση στην προσπάθεια διατροφικής αλλαγής, που κάποιος μπορεί να την χρειάζεται. Όμως, για άλλους μια δίαιτα ή ένα διατροφικό πλάνο αντί να βοηθούν, δημιουργούν ένα ισχυρό αίσθημα αντίδρασης και παραίτησης.

-Η προσέγγιση των αρχών, από την άλλη πλευρά, απαιτεί σίγουρα ένα βαθμό αυτοπαρατήρησης, ειδικά στην αρχή. Θα πρέπει να είμαστε πιο συνειδητοί στις επιλογές μας και να ξεφύγουμε από τον αυτόματο πιλότο της καθημερινότητας για να κάνουμε ουσιαστικές αλλαγές. Για κάποιον που έχει μάθει να τροποποιεί την διατροφή του με βάση κάποια συγκεκριμένη φόρμουλα, η μετάβαση σε ένα πλαίσιο αρχών μπορεί να είναι δύσκολη στην αρχή. Οπότε, είναι σημαντικό να ορίσουμε καλύτερα τις αρχές στις οποίες μπορεί να στηριχθεί μια συνολική διατροφική αλλαγή.

-Όπως αναλύσαμε και στην πρώτη συνεδρία, τα δομικά συστατικά στη διατροφή της αυτοφροντίδας είναι η εσωτερική επίγνωση, η Ενσυνείδητη Διατροφή, η εξωτερική επίγνωση και η συμπεριφορική αλλαγή. Ο τρόπος με τον οποίο αυτά τα δομικά συστατικά εξελίσσονται και αναπτύσσονται είναι μέσω βασικών αρχών που αποτελούν ισχυρές κατευθύνσεις για την καθημερινότητα μας. Η πρώτη βασική αρχή αφορά το να απορρίψουμε την νοοτροπία της δίαιτας, δηλαδή να απορρίψουμε όλο αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο που προωθεί την απώλεια βάρους με κάθε κόστος και επικεντρώνεται μόνο σε αυτήν. Η δεύτερη βασική αρχή σχετίζεται με το να τρώμε πιο ενσυνείδητα, δηλαδή να τρώμε συγκεντρωμένα, χωρίς το μυαλό μας να είναι αποσπασμένο από την διαδικασία του φαγητού. Η τρίτη αρχή αφορά το να τιμάμε την βιολογική μας πείνα και να πορευόμαστε παράλληλα με αυτήν. Η τέταρτη αφορά το να κάνουμε ειρήνη με το φαγητό, δηλαδή να μην απαγορεύουμε συνεχώς τρόφιμα ή κατηγορίες τροφίμων στον εαυτό μας και η πέμπτη αρχή μας προτείνει να απολαμβάνουμε πραγματικά το φαγητό, ενσυνείδητα και χωρίς τύψεις.

-Η έκτη αρχή προτείνει την ανταπόκριση στον κορεσμό, δηλαδή να σταματάμε την κατανάλωση φαγητού όταν νιώθουμε ότι έχουμε χορτάσει. Αυτό περιλαμβάνει και τον γευστικό και τον σωματικό κορεσμό, όπως αναλύσαμε στην προηγούμενη συνεδρία. Η έβδομη αρχή αφορά την διαχείριση του συναισθηματικού φαγητού, με καλοσύνη και με τα κατάλληλα επιστημονικά εργαλεία. Η όγδοοη αρχή καλύπτει την σχέση μας με το σώμα μας και το σεβασμό που πρέπει να του δείχνουμε. Στην επόμενη συνεδρία, θα συζητήσουμε περισσότερο αυτό το ζήτημα. Η ένατη αρχή μας προτείνει να φτιάξουμε ευχάριστες συνήθειες που διαρκούν, οδηγώντας μας σε μια ουσιαστική συμπεριφορική αλλαγή. Οι ασκήσεις και τα εργαλεία όλων των συνεδριών μας βοηθούν προς αυτή την κατεύθυνση. Τέλος, η δέκατη αρχή αφορά το να τιμάμε την υγεία μας, μέσω της διατροφής και της άσκησης. Αυτό δεν σημαίνει ότι προσεγγίζουμε την διατροφή και την άσκηση με απόλυτα σχήματα. Όπως έχουμε αναλύσει, η υγιεινή διατροφή περιλαμβάνει και μια υγιή σχέση με το φαγητό.

-Τελικά, η επίτευξη διατροφικής ισορροπίας μοιάζει με το να χτίζουμε κάτι σταθερό και όμορφο που βγάζει νόημα σε εμάς. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη διαδικασία που ταιριάζει σε όλους ανεξαιρέτως.

-Όμως, είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ποιος από τους τέσσερις τομείς χρειάζεται περισσότερη φροντίδα και να επικεντρωθούμε περισσότερο σε αυτόν, χρησιμοποιώντας τα κατάλληλα εργαλεία. Για παράδειγμα, εάν αναγνωρίζουμε ότι η σχέση μας με το φαγητό αποτελεί σταθερό εμπόδιο στις προσπάθειες μας, το να εφαρμόσουμε όλα όσα μάθαμε σε αυτό τον κύκλο σεμιναρίων θα αποτελεί μια σοβαρή επένδυση στον εαυτό μας. Έτσι, θα βάλουμε γερά θεμέλια για μελλοντικές αλλαγές που θα θελήσουμε να κάνουμε.

-Μέσα σε αυτή την διαδικασία της θεραπευτικής προσέγγισης μας στη σχέση μας με το φαγητό, παράλληλα χτίζουμε και την διατροφή μας. Το πρώτο βήμα για να το κάνουμε αυτό είναι να πάρουμε λίγο χρόνο και να ορίσουμε τα εσωτερικά και εξωτερικά μας κίνητρα. Δηλαδή, το μεγάλο γιατί πίσω από την απόφαση μας να κάνουμε διατροφικές αλλαγές.

-Το δεύτερο βήμα είναι να ιεραρχήσουμε σωστά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε. Αυτό μπορεί να αφορά πρακτικά προβλήματα και προβλήματα που αφορούν τον τρόπο που σκεφτόμαστε κάποια πράγματα σχετικά με την διατροφή.

-Το τρίτο βήμα αφορά την απεμπλοκή της υγιεινής διατροφής από την απώλεια βάρους.

-Το τέταρτο βήμα, που συνδυάζεται με το τρίτο, περιλαμβάνει το να χτίσουμε τον δικό μας διατροφικό χάρτη, σε σχέση με τα τρόφιμα που μας αρέσει να τρώμε από όλες τις κατηγορίες τροφίμων, τα γεύματα που μας αρέσουν και τις συγκεκριμένες συνθήκες που μας αρέσει να τρώμε. Ο Διατροφικός Χάρτης αποτελεί ένα εργαλείο που θα το δούμε στη συνέχεια.

-Τέλος, το τελευταίο βήμα για να χτίσουμε μια πραγματικά ισορροπημένη διατροφή είναι να απολαμβάνουμε το κάθε γεύμα, χωρίς τύψεις.

-Η βασική άσκηση αυτής της εβδομάδας ονομάζεται η Πηγή της Δύναμης μου. Σε αυτήν δίνονται αναλυτικές οδηγίες για το πως να εντοπίσετε τα εσωτερικά και τα εξωτερικά κίνητρα που μας ωθούν στην αλλαγή των διατροφικών μας συμπεριφορών.

-Η δεύτερη άσκηση ονομάζεται ο Διατροφικός Χάρτης μου και θα σε βοηθήσει να ορίσεις σε μια καινούργια βάση την διατροφή σου, με βάση την αρέσκεια σου και την διατροφική ποικιλία.

-Η τρίτη και τελευταία άσκηση ονομάζεται το ΕΝΑ εμπόδιο. Αυτή η άσκηση σε βοηθά να εντοπίζεις ποιο είναι το κύριο εμπόδιο κάθε φορά στην προσπάθεια σου. Αρχικά, καθορίζεις τον κεντρικό στόχο σου αυτή την περίοδο και έπειτα αναγνωρίζεις το κεντρικό εμπόδιο που αντιμετωπίζεις. Στη συνέχεια, σημειώνεις μία μία τις δράσεις που θα πάρεις για να ξεπεράσεις αυτό το εμπόδιο.

-Ας συνοψίσουμε, λοιπόν, τα όσα μάθαμε σε αυτή την συνεδρία. Αρχικά, αναλύσαμε το πως να ξεφύγουμε από την παγίδα της ζυγαριάς, μέσα από την αναπροσαρμογή των κινήτρων μας. Συζητήσαμε ποια είναι η κατάλληλη προσέγγιση στην απώλεια βάρους, ειδικά όταν η σχέση μας με το φαγητό δεν είναι η καλύτερη δυνατή. Και αναπτύξαμε τα βήματα που χρειάζεται για να χτιστεί μια πραγματικά ισορροπημένη διατροφή.

-Στην πέμπτη και τελευταία συνεδρία θα συνοψίσουμε τα όσα μάθαμε σε όλες τις συνεδρίες, θα κάνουμε μια ανοιχτή συζήτηση όπου θα καλυφθούν όλες οι απορίες και θα παρουσιάσουμε ένα εργαλείο έκπληξη!

-Αυτές είναι μερικές από τις βιβλιογραφικές πηγές, στις οποίες βασίστηκε η σημερινή συνεδρία. Σας ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας!